گواهینامه BREEAM

گواهینامه BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) یکی از مهم‌ترین نظام‌های ارزیابی پایداری محیط ساختمان است که از سال ۱۹۹۰ توسط مؤسسه «تحقیق ساختمان بریتانیا (BRE)» توسعه یافته است. این مقاله ضمن مروری جامع بر تاریخچه، معیارها، مزایا و محدودیت‌های BREEAM، تأثیر آن بر طراحی ساختمان، هزینه‌ها و ارزش بازار را بررسی می‌کند و پیشنهادهایی برای بهبود در آینده ارائه می‌دهد.

پایداری در ساختمان به معنی تلفیق ملاحظات زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی در طراحی، ساخت و بهره‌برداری است. یکی از ابزارهای مهم برای سنجش این پایداری، گواهینامه‌های زیست‌محیطی ساختمان‌اند که BREEAM یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین آن‌ها است. با توجه به تعهدات جهانی به کاهش انتشار کربن، بهینه‌سازی مصرف منابع و حفاظت از زیست‌بوم‌ها، درک دقیق ساختار و تأثیر BREEAM ضروری است.

تاریخچه و منشاء

• پیش‌زمینه و تأسیس: گواهینامه BREEAM توسط مؤسسه BRE انگلستان در سال ۱۹۹۰ معرفی شد و از ابتدا بر محیط زیست توجه داشت.
• گسترش در انواع ساختمان‌ها: ابتدا برای ساختمان‌های اداری جدید، سپس به مدارس، مراکز درمانی، بازسازی‌ها، ساختمان‌های بین‌المللی و محله‌ها توسعه یافته است.
• به‌روزآوری معیارها و نسخه‌ها: نسخه‌های مختلف BREEAM هر چند سال یکبار بازنگری می‌شوند تا معیارها، وزن‌دهی، حداقل الزامات و سطوح امتیاز (Pass، Good، Very Good، Excellent، Outstanding) همگام با پیشرفت‌های علمی، فناوری و سیاست‌های محیط‌زیست ملی و بین‌المللی باشد

شاخص‌ها و ساختار گواهینامه BREEAM

BREEAM یک سیستم امتیازدهی چندمعیاره است. حوزه‌های ارزیابی اصلی عبارت‌اند از:

وزن هر حوزه بسته به نوع پروژه متفاوت است و هر پروژه با رسیدن به تعداد معینی از امتیازات، یکی از سطوح تأیید را دریافت می‌کند.

مزایا و تأثیرات BREEAM

1. کاهش تأثیر زیست‌محیطی: ساختمان‌هایی با گواهینامه BREEAM معمولاً مصرف انرژی کمتر، مصرف آب بهینه‌تر و انتشار کربن پایین‌تری دارند.
2. افزایش ارزش بازار و مزایای اقتصادی: صاحبان ساختمان می‌توانند با بهره‌گیری از مزایای بهره‌برداری کم هزینه‌تر، رضایت بیشتر کاربران و رقابت بهتر در بازار، ارزش افزوده کسب کنند.
3. بهبود کیفیت زندگی کاربران: نور طبیعی، تهویه مناسب، کنترل آلودگی، و کیفیت هوای داخلی بهتر، رفاه ساکنان را افزایش می‌دهد.
4. انگیزه برای نوآوری و توسعه تکنولوژی‌های سبز: استفاده از روش‌های جدید مصالح، بهره‌وری انرژی و سیستم‌های بازیافت.

چالش‌ها و نقاط ضعف

• هزینه‌های ابتدایی: برخی پروژه‌ها به دلیل نیاز به مصالح با کیفیت خاص یا تکنولوژی‌های پیشرفته، هزینه بالاتری را در فاز طراحی و ساخت تحمل می‌کنند.
• پیچیدگی فرآیند و نیاز به تخصص: ارزیاب‌ها، معماران، مهندسین باید با معیارهای BREEAM آشنا باشند؛ اشتباه در تفسیر یا مستندسازی ممکن است منجر به نمره پایین شود.
• اثرات محلی و شرایط آب‌وهوا: معیارها گاهی ممکن است در برخی اقلیم‌ها یا فرهنگ‌ها مناسب نباشند یا نیازمند تعدیل باشند.
• تمرکز بر امتیازها به جای هدف کلان: بعضی پروژه‌ها به جای نگریستن به توسعه پایدار کلی، تنها روی کسب امتیازات تمرکز می‌کنند.

تأثیر بر طراحی ساختمان: مطالعه موردی‌ها

مطالعه‌ای در انگلستان با هشت پروژه نشان داد که پروژه‌هایی که سطح BREEAM بالا هدف‌شان بوده، تغییرات قابل‌توجهی در ویژگی‌های ساختمان، مصالح و سامانه‌های تأمین آب داشته‌اند. در این پروژه‌ها، معماری (ترکیب پنجره‌ها، اندازه و جهت‌گیری)، مصالح با منشأ پایدار یا بازیافتی، سامانه‌های جمع‌آوری آب باران و کنترل نشت آب مورد توجه خاص قرار گرفته‌اند.

آینده و پیشنهادها برای بهبود

• ارتقای بخش اجتماعی پایداری: افزودن معیارهایی که رفاه اجتماعی، عدالت و مشارکت جامعه را بهتر در نظر بگیرد.
• انعطاف‌پذیری معیارها بر اساس اقلیم و فرهنگ محلی: تنظیم استانداردها بر اساس شرایط محلی، تا پروژه‌ها توانایی انطباق داشته باشند بدون فاصله زیاد با معیارهای اصلی.
• افزایش آگاهی و آموزش ذی‌نفعان: معماران، مهندسین، تصمیم‌گیرندگان شهری نیاز به آموزش دقیق‌تری درباره ویژگی‌ها و مزایای BREEAM دارند.
• پایش پس از بهره‌برداری (Post-Occupancy Evaluation): اثر واقعی بر مصرف انرژی، راحتی کاربران و سلامت پس از استفاده باید اندازه‌گیری شود تا بازخورد برای نسخه‌های بعدی وجود داشته باشد.
• کاهش هزینه‌های پیش‌پرداخت (Upfront Costs): با راهکارهای مقرون‌به‌صرفه‌تر، کاربرد مصالح محلی و فن‌آوری‌های مقرون به صرفه می‌توان این موانع را کاهش داد.

نتیجه‌گیری

گواهینامه BREEAM ابزاری بسیار قدرتمند برای هدایت توسعه ساختمان به سمت پایداری است. اگرچه هزینه‌های اولیه و پیچیدگی‌ها چالش‌هایی جدی‌اند، مزایای بلندمدت آن از جمله کاهش هزینه‌های بهره‌برداری، افزایش ارزش بازار و تأثیرات مثبت زیست‌محیطی و اجتماعی قابل توجه است. با بهبود بخش غیر محیط‌زیست (اجتماعی)، انطباق با شرایط محلی و نظارت دقیق‌تر پس از ساخت، BREEAM می‌تواند نقش مهم‌تری در آینده توسعه پایدار ساختمان‌ها ایفا کند.

سوالات متداول

1. BREEAM چیست و چه مقاصدی دارد؟
   گواهینامه‌ای است برای ارزیابی پایداری محیط‌زیست، بهبود کارایی انرژی، کاهش مصرف منابع و رفاه کاربران در ساختمان‌ها.
2. چه سطوحی برای تأیید BREEAM وجود دارد؟
   سطوح رایج شامل Pass، Good، Very Good، Excellent و Outstanding است.
3. چه معیارهایی در ارزیابی BREEAM بررسی می‌شوند؟
   معیارهایی مثل انرژی، آب، مواد، مدیریت پروژه، سلامت و رفاه، حمل‌ونقل، آلودگی، استفاده از زمین و اکولوژی.
4. مزایای داشتن گواهینامه BREEAM چیست؟
   کاهش هزینه‌های عملیاتی، افزایش ارزش بازار، بهبود کیفیت زندگی کاربران، تصویر مثبت برای مالک یا سرمایه‌گذار.
5. چالش‌های رایج در پیاده‌سازی BREEAM چیست؟
   هزینه اولیه بالا، نیاز به تخصص، مطابقت با شرایط اقلیمی محل پروژه، تمرکز بیش از حد بر امتیازها به جای اهداف کلان.
6. چگونه می‌توان هزینه‌های اولیه BREEAM را کاهش داد؟
   استفاده از مصالح محلی، فناوری مقرون‌به‌صرفه، مشارکت ذی‌نفعان از مراحل اولیه، طراحی بهینه و آگاهانه.

مطالعه بیشتر

با گواهینامه پایه ۳ میشه نیسان سوار شد؟

تحلیل میزان پذیرش فناوری توسط معلمان در سنین مختلف

جریمه نداشتن گواهینامه