گواهینامه ATA
در دنیای امروز، سرعت و سهولت در جابهجایی کالاها یکی از عوامل کلیدی توسعه تجارت جهانی است. برای پاسخ به این نیاز، سیستم بینالمللی کارنه A.T.A (ATA Carnet) طراحی شده است. این سیستم، امکان ورود موقت کالا به کشورهای عضو بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی را فراهم میکند و فرآیند ترخیص کالا از مرزها را سادهتر میسازد.
کارنه A.T.A، ابزاری مهم در دست تولیدکنندگان، بازرگانان و شرکتهای نمایشگاهی است تا بتوانند کالاهای خود را برای نمایش، بازاریابی، یا فعالیتهای حرفهای به سایر کشورها منتقل کرده و پس از پایان مأموریت، بدون محدودیت دوباره به کشور مبدأ بازگردانند.
تعریف کارنه A.T.A و مبانی آن
کارنه A.T.A که از عبارت Admission Temporaire / Temporary Admission گرفته شده، یک سند بینالمللی است که انتقال موقت کالا را در مرزهای کشورها بدون نیاز به پرداخت حقوق گمرکی تسهیل میکند. این سند تحت حمایت یک سیستم بینالمللی تضمین و نظارت صادر میشود.
در واقع، کارنه A.T.A یک دفترچه رسمی است که جایگزین اسناد گمرکی متعدد برای ورود و خروج موقت کالاها شده است. هر کارنه شامل صفحات مخصوص ورود، خروج، و کنترل گمرکی است و بهصورت یکپارچه در سراسر کشورهای عضو معتبر میباشد.
تاریخچه و تصویب سیستم کارنه A.T.A در ایران
سیستم کارنه A.T.A در سال ۱۹۶۱ میلادی توسط شورای همکاریهای گمرکی بروکسل معرفی شد. هدف اصلی آن، تسهیل ورود موقت کالاها بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی بهمنظور تقویت تجارت بینالمللی و حضور در نمایشگاهها بود.
ایران در سال ۱۳۴۶ (۱۹۶۷ میلادی) به این قرارداد پیوست و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران بهعنوان نهاد رسمی صدور و ضمانتکنندهی دفترچههای کارنه A.T.A تعیین شد.
با اجرای این سیستم، بازرگانان ایرانی قادر شدند کالاهای خود را برای شرکت در نمایشگاههای خارجی، سمینارها یا مأموریتهای حرفهای بهصورت موقت از کشور خارج کنند و بدون پرداخت عوارض سنگین، آنها را بازگردانند.
کشورهای عضو سیستم کارنه A.T.A
در حال حاضر بیش از ۸۰ کشور به این سیستم پیوستهاند که از جمله مهمترین آنها میتوان به کشورهای زیر اشاره کرد:
ایران، پاکستان، ترکیه، آلمان، انگلستان، ایتالیا، اسپانیا، دانمارک، بلژیک، استرالیا، اتریش، سوئد، سوئیس، هلند، پرتغال، فرانسه، فنلاند، نروژ، لبنان و دهها کشور دیگر.
تمام این کشورها با پذیرش رویه A.T.A، فرآیند ورود و خروج موقت کالاها را در چارچوب قوانین بینالمللی تسهیل کردهاند.
اهداف و کارکردهای کارنه A.T.A
کارنه A.T.A با هدف تسهیل تجارت بینالمللی طراحی شده و نقشهای متعددی در رشد اقتصادی و همکاریهای تجاری ایفا میکند. مهمترین اهداف آن عبارتاند از:
- تسهیل حضور شرکتها در نمایشگاهها و بازارهای بینالمللی
- ایجاد ارتباط مؤثر بین بخش خصوصی و دولتی در چارچوب سند چشمانداز اقتصادی
- رونق بازار کسبوکار و افزایش رقابتپذیری صادراتی
- کاهش هزینههای ورود موقت کالاها برای بازاریابی یا تعمیرات
- ارتقای سطح شناخت برندهای ایرانی در بازارهای جهانی
- حمایت از نوآوری و تحقیقات بینالمللی در حوزه صنعت و تجارت
مدت اعتبار و مقررات استفاده از دفترچه کارنه A.T.A
اعتبار دفترچه کارنه A.T.A حداکثر یک سال است. طبق مقررات، کالاهایی که بهصورت ورود موقت از این طریق وارد کشور مقصد میشوند، باید تا پایان مدت اعتبار دفترچه به کشور مبدأ بازگردانده شوند.
در صورتی که کالا بیش از مدت مقرر در کشور مقصد باقی بماند، گمرک آن کشور مجاز است حقوق ورودی، عوارض گمرکی و سود بازرگانی را از صاحب کالا مطالبه کند.
کارنه A.T.A تنها برای ورود موقت کالاها، نمونههای نمایشگاهی، تجهیزات فنی، ابزار حرفهای یا کالاهای تعمیری صادر میشود و نمیتوان از آن برای ترانزیت دائمی یا صادرات تجاری استفاده کرد.
شرح وظایف و ساختار اجرایی کارنه A.T.A در ایران
مسئولیت اصلی اجرای این سیستم در ایران بر عهده اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران است که بهعنوان مؤسسه صادرکننده و ضامن فعالیت میکند. وظایف اصلی این نهاد عبارتاند از:
- صدور و کنترل دفترچههای کارنه A.T.A
- تأمین ضمانتهای بینالمللی و پیگیری اخطاریههای گمرکی
- نظارت بر عملکرد شرکتها و متقاضیان عضو
- برگزاری دورههای آموزشی برای آشنایی فعالان اقتصادی با مقررات A.T.A
- همکاری مستقیم با اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) مستقر در فرانسه
- هماهنگی با گمرک جمهوری اسلامی ایران برای اجرای بخشنامهها و آییننامههای جدید
- بررسی اسناد شرکتهای حقیقی و حقوقی متقاضی عضویت در این سیستم
مراحل درخواست صدور کارنه A.T.A
فرآیند صدور دفترچه کارنه A.T.A شامل چند مرحله مشخص است که متقاضی باید بهترتیب انجام دهد:
- تکمیل فرم درخواست رسمی از طریق اتاق بازرگانی
- اعلام کشورهای مورد بازدید و مسیر حمل کالا
- ارائه فهرست کالاها، ارزش، وزن و کد HS جهت محاسبه هزینهها
- پرداخت هزینه صدور و حق بیمه براساس ارزش کالا و تعرفه گمرکی
- ارائه تضمینات لازم جهت حسن اجرای تعهدات
- صدور دفترچه کارنه و ثبت در سامانه گمرکی ایران
- اعلام دفترچه به گمرکات مرزی جهت کنترل ورود و خروج کالا
ساختار دفترچه کارنه A.T.A
دفترچه کارنه A.T.A دارای دو وله سبز رنگ است که در ابتدا و انتهای دفترچه قرار دارد و به زبان فرانسوی یا انگلیسی چاپ میشود. در صورت نیاز، میتوان نسخه دوم را به زبان کشور صادرکننده نیز تهیه کرد.
- ابعاد دفترچه: ۲۱۰ × ۳۹۶ میلیمتر
- ابعاد پروانهها (برگهای داخلی): ۲۱۰ × ۲۹۷ میلیمتر
این دفترچه شامل صفحات مخصوص برای ثبت ورود، خروج و تأیید گمرک کشورهای عضو است و بهعنوان یک سند بینالمللی قابلاعتماد شناخته میشود.
نقش کارنه A.T.A در توسعه صادرات غیرنفتی
یکی از مزایای کلیدی این سیستم برای ایران، افزایش حضور فعالان اقتصادی در نمایشگاههای جهانی و معرفی کالاهای ایرانی به بازارهای بینالمللی است.
با کاهش هزینههای گمرکی و حذف فرآیندهای پیچیده ترخیص، بازرگانان میتوانند با ریسک کمتر در رویدادهای خارجی شرکت کرده و قراردادهای تجاری جدیدی منعقد کنند.
در نتیجه، کارنه A.T.A میتواند بهعنوان ابزاری کارآمد برای تحقق اهداف صادرات غیرنفتی، رشد اقتصادی و جذب سرمایه خارجی ایفای نقش نماید.
جمعبندی
کارنه A.T.A نهتنها یک سند بینالمللی برای تسهیل ورود موقت کالاها است، بلکه پلی میان تجارت داخلی و بینالمللی محسوب میشود.
با استفاده از این سیستم، ایران میتواند مسیر حضور در بازارهای جهانی را هموارتر سازد و با ارائه تسهیلات گمرکی به فعالان اقتصادی، زمینهی رشد صادرات و تبادلات علمی و فنی را فراهم کند.
❓ سؤالات متداول
۱. کارنه A.T.A چیست؟
کارنه A.T.A یک دفترچه بینالمللی است که به صاحبان کالا اجازه میدهد بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، کالاهای خود را بهصورت موقت به کشورهای عضو وارد یا خارج کنند.
۲. مدت اعتبار دفترچه A.T.A چقدر است؟
حداکثر مدت اعتبار دفترچه A.T.A یک سال است و کالاها باید پیش از پایان این مدت به کشور مبدأ بازگردانده شوند.
۳. چه کسانی میتوانند از سیستم کارنه A.T.A استفاده کنند؟
تمام شرکتها، بازرگانان، تولیدکنندگان و سازمانهایی که قصد شرکت در نمایشگاهها، همایشها یا پروژههای موقت بینالمللی دارند.
۴. مرجع رسمی صدور دفترچه A.T.A در ایران کجاست؟
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران تنها مرجع رسمی صدور و ضمانت دفترچههای کارنه A.T.A در کشور است.
۵. در صورت عدم بازگرداندن کالا چه اتفاقی میافتد؟
در صورت تخلف، گمرک کشور مقصد میتواند حقوق گمرکی، عوارض و جریمههای مربوطه را از مؤسسه ضامن (اتاق بازرگانی) مطالبه کند.
مطالعات بیشتر
انواع گواهینامههای اختصاصی کنفرانس
آیا سربازان فراری میتوانند گواهینامه رانندگی یا موتور دریافت کنند؟

دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.